လွယ်လွယ်ပြောရရင် CPU (Central Processing Unit) ဆိုတာ ကွန်ပျူတာရဲ့ ဦးနှောက်ပါ။ Program တွေရဲ့ ညွှန်ကြားချက် (Instruction) တွေကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဖတ်ပြီး လုပ်ဆောင်ပေးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းပါ။ ကိုယ် Mouse နှိပ်တာ၊ စာရိုက်တာ၊ App ဖွင့်တာတွေအားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ CPU က ညွှန်ကြားချက် သန်းပေါင်းများစွာကို လုပ်ဆောင်နေတာပါ။
ကျွန်တော် CPU ကို စားဖိုမှူးနဲ့ ဥပမာပေးချင်တယ်။ စားဖိုမှူးက ဟင်းချက်နည်းစာအုပ်ကို ဖတ်တယ် (Fetch)။ ချက်နည်းကို နားလည်တယ် (Decode)။ ပြီးရင် တကယ် ချက်တယ် (Execute)။ CPU ကလည်း အဲဒီအတိုင်းပါပဲ။ Memory ထဲက ညွှန်ကြားချက်ကို ယူတယ်။ ဘာလုပ်ရမလဲ နားလည်တယ်။ ပြီးရင် လုပ်တယ်။ ဒါကို တစ်စက္ကန့်မှာ ကြိမ်သန်းပေါင်းများစွာ လုပ်ပါတယ်။
CPU ထဲမှာ ဘာတွေပါနေတာလဲ?
Core — CPU ထဲမှာ တကယ် အလုပ်လုပ်တဲ့ ဦးနှောက်အရေအတွက်ပါ။ Core တစ်ခုက တစ်ချိန်မှာ အလုပ်တစ်ခုကို လုပ်ပါတယ်။ Core ၈ ခုရှိတဲ့ CPU ဆိုရင် အလုပ် ၈ ခုကို တစ်ပြိုင်နက် လုပ်နိုင်ပါတယ်။ စားဖိုမှူး ၈ ယောက် တစ်ပြိုင်နက် ချက်သလိုပါပဲ။
Clock Speed — Core တစ်ခု ဘယ်လောက်မြန်မြန် အလုပ်လုပ်လဲဆိုတာပါ။ GHz နဲ့ တိုင်းပါတယ်။ 3 GHz ဆိုတာ တစ်စက္ကန့်မှာ အလုပ် ၃ ဘီလီယံ လုပ်နိုင်တယ်လို့ အကြမ်းဖျင်း ပြောလို့ ရပါတယ်။
Cache — CPU ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အမြန်မှတ်ဉာဏ်ပါ။ မကြာခဏ သုံးတဲ့ Data ကို အနီးမှာ သိမ်းထားပြီး RAM ဆီ ခဏခဏ သွားစရာ မလိုအောင် လုပ်ပေးပါတယ်။ စားဖိုမှူးရဲ့ ဘေးက စင်ပေါ်မှာ ဆား၊ ဆီအသင့်ထားသလိုပါပဲ။
Threads — Core တစ်ခုက တစ်ပြိုင်နက် ကိုင်တွယ်နိုင်တဲ့ အလုပ်လမ်းကြောင်းပါ။ တစ်ချို့ CPU တွေမှာ Core တစ်ခုက Thread ၂ ခု ကိုင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကို Hyper-Threading (Intel) ဒါမှမဟုတ် SMT (AMD) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
CPU နဲ့ GPU ဘာကွာလဲ?
အရင်က GPU အကြောင်း ရေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ အတိုချုပ်ပြောရရင် CPU က အလုပ်အမျိုးမျိုး နည်းနည်းကို မြန်မြန်လုပ်ဖို့ ဒီဇိုင်းလုပ်ထားတာပါ။ GPU က အလုပ်တစ်မျိုးတည်းကို အများကြီး တစ်ပြိုင်နက် လုပ်ဖို့ ဒီဇိုင်းလုပ်ထားတာပါ။ ရုပ်ပုံ တွက်ချက်တာလို ထပ်ခါထပ်ခါ အများကြီး လုပ်ရတဲ့ အလုပ်တွေမှာ GPU က သာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဂိမ်းကစားတာ၊ Browser ဖွင့်တာလို အလုပ်အမျိုးမျိုး ရောနေတဲ့ အလုပ်တွေမှာတော့ CPU က ဦးဆောင်ပါတယ်။ နှစ်ခုလုံး လိုပါတယ်။ တစ်ခုတည်း ကောင်းရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။
CPU ဝယ်မယ်ဆိုရင် ဘာကြည့်ရမလဲ?
GHz တစ်ခုတည်းနဲ့ မဆုံးဖြတ်ပါနဲ့ — CPU အမျိုးအစားအသစ်က GHz နည်းပေမယ့် တစ်ကြိမ်မှာ ပိုများတဲ့ အလုပ်လုပ်နိုင်ရင် အဟောင်းထက် မြန်နိုင်ပါတယ်။ မျိုးဆက် (Generation) နဲ့ မော်ဒယ်ကို အတူတူ ကြည့်ပါ။
Core အရေအတွက် — Browser Tab တွေ အများကြီး ဖွင့်တာ၊ Video Edit လုပ်တာ၊ Program တွေ တစ်ပြိုင်နက် သုံးတာတွေအတွက် Core များတာ ပိုကောင်းပါတယ်။ ဂိမ်းတစ်ခုတည်း ဆော့ဖို့အတွက်ဆိုရင် Core နည်းနည်းနဲ့ မြန်တဲ့ Core က လုံလောက်ပါတယ်။
Laptop CPU နာမည်မှာ အက္ခရာကို ကြည့်ပါ — Intel U ဆိုရင် ဘက်ထရီ သက်သာအောင် လုပ်ထားတာပါ။ H ဆိုရင် စွမ်းဆောင်ရည် ပိုမြင့်တာပါ။ AMD မှာလည်း U နဲ့ H အလားတူရှိပါတယ်။
ကိုယ့်အသုံးနဲ့ ကိုက်လား စဉ်းစားပါ — စာရိုက်တာ၊ Internet သုံးတာပဲဆိုရင် အလယ်အလတ် CPU လုံလောက်ပါတယ်။ Video Edit၊ 3D၊ Program ရေးတာတွေ လုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ ပိုမြင့်တဲ့ CPU လိုပါတယ်။
ကိုယ့် CPU အခု ဘယ်လောက် အလုပ်လုပ်နေလဲ ကြည့်နည်း
Windows မှာ Task Manager ဖွင့်ပြီး Performance Tab ကို ကြည့်ပါ။ CPU ရာခိုင်နှုန်း ဘယ်လောက်သုံးနေလဲ၊ ဘယ် App က အများဆုံး သုံးနေလဲ မြင်ရပါတယ်။
Mac မှာ Activity Monitor ဖွင့်ပြီး CPU Tab ကို ကြည့်ပါ။
CPU ၁၀၀% နီးပါး အမြဲ သုံးနေရင် အဲဒီ App က ပြဿနာရှိနေတာ ဒါမှမဟုတ် CPU က အလုပ်နဲ့ မလိုက်တော့တာပါ။
ကျွန်တော်တို့ ဖုန်း၊ Laptop ဝယ်တိုင်း “CPU ဘာလဲ” လို့ မေးကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် CPU က တကယ်ဘာလုပ်နေလဲဆိုတာ သိတဲ့သူ နည်းပါတယ်။ အခုတော့ သိသွားပါပြီ။ CPU ဆိုတာ ညွှန်ကြားချက်တွေကို ဖတ်၊ နားလည်၊ လုပ်ဆောင်ပေးတဲ့ စားဖိုမှူးကြီးပါ။ Core များလေ အလုပ်များများ တစ်ပြိုင်နက် လုပ်နိုင်လေ၊ Clock မြန်လေ တစ်စက္ကန့်မှာ အလုပ်ပိုပြီးလေ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ Laptop ဝယ်ရင် နာမည်ကြီးချည်း မကြည့်ဘဲ ကိုယ့်အသုံးနဲ့ ကိုက်တဲ့ CPU ကို ရွေးတတ်သွားပါလိမ့်မယ်။ 🙂
—
