လွယ်လွယ်ပြောရရင် buyback (share repurchase) ဆိုတာ ကုမ္ပဏီက ဈေးကွက်ထဲက ကိုယ့်ရှယ်ယာတွေ ပြန်ဝယ်ပြီး ဖျက်ပစ်လိုက်တာပဲ။ ဒါပဲ။
တနင်္လာနေ့က ဈေးကွက်တစ်ခုလုံး ကျနေချိန် Nvidia (NVDA) က 1.7% တက်သွားတယ်။ လျှို့ဝှက်ချက်က ဒါပဲ — ကုမ္ပဏီ board က $150 billion တန် share buyback အစီအစဉ် အတည်ပြုလိုက်တာ။ စုစုပေါင်း buyback ပမာဏ $235 billion အထိ ရှိသွားပြီ။
$150 billion ဆိုတာ နိုင်ငံတချို့ရဲ့ GDP ထက် များတယ်။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ကိုယ့်ရှယ်ယာကိုယ် ဒီလောက် ပိုက်ဆံနဲ့ ပြန်ဝယ်တာ ဘာလို့လဲ?
ကိတ်မုန့်နဲ့ တွေးကြည့်။ ကိတ်မုန့်တစ်လုံးကို ၁၀ စိတ် လှီးထားတယ်။ မင်း ၁ စိတ် ပိုင်တယ် — 10% ပိုင်တယ်ပေါ့။ ကုမ္ပဏီက ၂ စိတ် ပြန်ဝယ်ပြီး ဖျက်ပစ်လိုက်ရင် ကိတ်မုန့်မှာ ၈ စိတ်ပဲ ကျန်တယ်။ မင်းရဲ့ ၁ စိတ်က အခု 12.5% ဖြစ်သွားပြီ။ ကိတ်မုန့် အရွယ်အစား မပြောင်းဘဲ မင်းအစုရှယ်ယာ ကြီးသွားတာ။ ရှယ်ယာအရေအတွက် နည်းသွားတော့ တစ်ရှယ်ယာချင်းစီရဲ့ တန်ဖိုး (theoretically) တက်သွားတယ်။
ဘာလို့ ပြန်ဝယ်ကြတာလဲ? အကြောင်းသုံးချက်
ပထမ — ပိုက်ဆံပိုနေလို့။ Nvidia လို ကုမ္ပဏီတွေမှာ cash အများကြီး ရှိတယ်။ အဲဒီပိုက်ဆံကို ရှယ်ယာရှင်တွေဆီ ပြန်ပေးချင်တယ်။ နည်းလမ်းနှစ်ခု ရှိတယ် — dividend (အမြတ်ခွဲဝေငွေ) ပေးတာ နဲ့ buyback လုပ်တာ။ Buyback က အခွန်အရ ပို သက်သာတတ်တယ်။
ဒုတိယ — “ကျွန်တော်တို့ ရှယ်ယာက ဈေးချိုနေတယ်” လို့ ပြချင်လို့။ Management ကိုယ်တိုင် ကိုယ့်ရှယ်ယာ ဝယ်တယ်ဆိုတာ အင်အားပြ signal ပဲ။ “ဒီဈေးနဲ့ ဝယ်ရတာ တန်တယ်၊ ကုမ္ပဏီအနာဂတ် ကောင်းတယ်” လို့ ဈေးကွက်ကို ပြောနေသလိုပဲ။ ဒါကြောင့် buyback ကြေညာပြီးရင် ရှယ်ယာဈေး တက်တတ်တယ် — Nvidia တုန်းကလိုပေါ့။
တတိယ — EPS တက်အောင်။ EPS (Earnings Per Share) = အမြတ် ÷ ရှယ်ယာအရေအတွက်။ ရှယ်ယာအရေအတွက် နည်းသွားရင် EPS အလိုလို တက်သွားတယ်။ Analyst တွေ အဓိကထားကြည့်တဲ့ နံပါတ်မို့ ကုမ္ပဏီတွေ ကြိုက်တယ်။
ဝေဖန်မှုတွေရော ရှိလား?
ရှိတယ်။ ဝေဖန်သူတွေက ပြောတယ် —
- Buyback လုပ်တဲ့ ပိုက်ဆံကို သုတေသန (R&D) ဒါမှမဟုတ် ဝန်ထမ်းလစာမှာ သုံးသင့်တယ်
- Management က ရှယ်ယာဈေး တက်အောင် အတုလုပ် bonus ယူဖို့ သုံးတတ်တယ်
- ဈေးကြီးနေချိန် ဝယ်မိရင် ရှယ်ယာရှင်ပိုက်ဆံ အလကားဖြစ်တယ်
ဒါကြောင့် buyback တိုင်းက သတင်းကောင်း မဟုတ်ဘူး — ဘယ်ဈေးနဲ့ ဝယ်လဲ၊ ကုမ္ပဏီ တကယ် ပိုက်ဆံပိုနေလား ဆိုတာ ကြည့်ရမယ်။
Buyback ဆိုတာ ကုမ္ပဏီက ရှယ်ယာရှင်တွေကို ပြောတဲ့ စကားတစ်ခွန်းပဲ — “ငါတို့မှာ ပိုက်ဆံရှိတယ်၊ ငါတို့ကိုယ်ငါတို့ ယုံကြည်တယ်”။ Nvidia ရဲ့ $150 billion ဆိုတာ အဲဒီစကားကို အကျယ်ဆုံး အော်ပြောလိုက်တာပဲ။ ဈေးကွက်က ကြားတယ် — ဒါကြောင့် အနီရောင်နေ့မှာ Nvidia အစိမ်းရောင် ဖြစ်နေတာ။ 🙂
ဒီဆောင်းပါးက ပညာပေးအကြောင်းအရာသာ ဖြစ်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကြံဉာဏ် မဟုတ်ပါ။
