လွယ်လွယ်ပြောရရင် Firewall ဆိုတာ ကိုယ့်ကွန်ပျူတာ ဒါမှမဟုတ် Network ထဲကို ဘယ်သူ ဝင်လို့ရတယ်၊ ဘယ်သူ ဝင်လို့မရဘူးဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ပေးတဲ့ လုံခြုံရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ ကိုယ်က အဆောက်အဦးကြီးတစ်လုံးရဲ့ ဝင်ပေါက်မှာ ထိုင်နေတဲ့ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းလို့ စိတ်ကူးကြည့်လိုက်။ လူတိုင်း ဝင်လာလို့မရဘူး။ ID card ပြရတယ်။ ဧည့်သည်စာရင်းထဲမှာ နာမည်ပါမှ ဝင်ခွင့်ပေးတယ်။ မျက်နှာမသင်္ကာတဲ့သူ၊ လက်နက်ပါလာတဲ့သူဆိုရင် တံခါးဝမှာတင် တားထားလိုက်တယ်။

Firewall လည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ Internet ကနေ ကိုယ့်ကွန်ပျူတာဆီ ဝင်လာတဲ့ အချက်အလက်တိုင်းကို သူက စစ်တယ်။ “ဒါက Chrome က တောင်းထားတဲ့ website data လား? အိုကေ၊ ဝင်ခွင့်ပေး။ ဒါက ဘယ်ကမှန်းမသိတဲ့ Program တစ်ခုက ကိုယ့်ဖိုင်တွေကို လှမ်းယူဖို့ ကြိုးစားနေတာလား? တား။”

တကယ့်ဥပမာနဲ့ ပြောရရင် Windows သုံးနေတဲ့သူတွေ ကြုံဖူးမှာပါ။ Game အသစ်တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် Software တစ်ခု install လုပ်ပြီးတာနဲ့ popup တစ်ခု တက်လာတယ် — “Do you want to allow this app to communicate through Windows Defender Firewall?” ကိုယ်က Allow နှိပ်မှ အဲဒီ Program က Internet သုံးလို့ရတာ။ ဒါက Firewall က ကိုယ့်ကို မေးနေတာပါ။ “ဒီကောင် ယုံရလား?” လို့။

နောက်တစ်ခု — ကော်ဖီဆိုင်တို့၊ လေဆိပ်တို့လို Public WiFi သုံးတဲ့အခါ။ အဲဒီ Network ထဲမှာ လူပေါင်းများစွာ ချိတ်ထားတယ်။ သူတို့ထဲက တစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်လက်တော့ထဲကို ခိုးဝင်ဖို့ ကြိုးစားရင် Firewall က တံခါးဝမှာတင် တားပေးထားတယ်။ Firewall မရှိရင် တံခါးဖွင့်ထားတဲ့ အိမ်လိုပဲ — ဘယ်သူမဆို ဝင်လာလို့ရတယ်။

ဒီတော့ ဆိုလိုချင်တာက Firewall ဆိုတာ Antivirus နဲ့ မတူဘူး။ Antivirus က ရောဂါဝင်ပြီးသား ဖိုင်ကို ရှာပြီး သတ်တာ။ Firewall က ရောဂါရှိတဲ့သူကို အိမ်ထဲ အဝင်မခံတာ။ နှစ်ခုလုံး လိုတယ်။ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အစားထိုးလို့မရဘူး။

ကိုယ့် Firewall ပွင့်နေလား စစ်ကြည့်ချင်ရင် —

  • Windows သုံးရင် Settings → Privacy & Security → Windows Security → Firewall & network protection ကို ဝင်ကြည့်။ အစိမ်းရောင် အမှန်ခြစ်လေးနဲ့ “On” လို့ ပြနေရမယ်။
  • Mac သုံးရင် System Settings → Network → Firewall ကို ဖွင့်ထား။

တစ်ခုသတိထားရမှာက crack ထားတဲ့ software တွေ install လုပ်တဲ့အခါ “Firewall ပိတ်လိုက်ပါ” လို့ ညွှန်ကြားချက်ပါတတ်တယ်။ အဲဒါကို လုံးဝ မလုပ်နဲ့။ တံခါးစောင့်ကို အိမ်ပြင်ထွက်ခိုင်းပြီး သူခိုးကို ဖိတ်ခေါ်သလိုပဲ။

ဒီလောက်ဆို Firewall ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘာလို့ အရေးကြီးလဲဆိုတာ သိလောက်ပြီထင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကွန်ပျူတာရဲ့ တံခါးစောင့်ကြီးကို အားကိုးလို့ရအောင် သူ့ကို On ထားပေးလိုက်ပါ။ 🙂