လွယ်လွယ်ပြောရရင် LiDAR ဆိုတာ လေဆာအလင်း ပစ်လွှတ်ပြီး “ဘယ်လောက် ဝေးလဲ” တိုင်းတဲ့ နည်းပညာ။ မျက်စိနဲ့ ခန့်မှန်းတာ မဟုတ်ဘဲ အလင်းနဲ့ တိတိကျကျ တိုင်းတာ။

ဒါကို ဥပမာနဲ့ ပြောရရင် လင်းနို့ (bat) လိုပဲ။ လင်းနို့က မျက်စိနဲ့ သိပ်မမြင်ရပေမယ့် အသံလှိုင်း လွှတ်ပြီး ပြန်လာတဲ့အသံကို နားထောင်တယ် — အသံ ပြန်လာတာ မြန်လေ အရာဝတ္ထု နီးလေ။ LiDAR လည်း အတူတူပဲ၊ ဒါပေမယ့် အသံအစား လေဆာအလင်း သုံးတယ်။ လေဆာ ပစ်လိုက်တယ်၊ နံရံကို ထိပြီး ပြန်လာတယ်၊ သွားပြန်လာတဲ့ အချိန်ကို တိုင်းတယ်။ အလင်းက တစ်စက္ကန့်ကို ကီလို ၃ သိန်း သွားတာဆိုတော့ အချိန်နည်းနည်းလေးကနေ အကွာအဝေး တိတိကျကျ တွက်လို့ ရတယ်။ ဒါကို time of flight လို့ ခေါ်တယ်။

LiDAR က လေဆာကို တစ်ချက်တည်း မပစ်ဘူး — တစ်စက္ကန့်ကို အချက် သိန်းချီ ပစ်တယ်။ ပစ်ချက်တိုင်းက အကွာအဝေး တစ်ခု ပေးတယ်။ အဲဒါတွေ အားလုံး ပေါင်းလိုက်ရင် ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ 3D ပုံစံ — point cloud — ထွက်လာတယ်။ အမှောင်ထဲမှာတောင် အလုပ်လုပ်တယ်၊ ကင်မရာလို အလင်းမလိုဘူး။

ကိုယ့်အနားမှာ LiDAR ဘယ်မှာတွေ့နိုင်လဲ။

iPhone Pro / iPad Pro — နောက်ကင်မရာနားက LiDAR scanner။ AR app တွေမှာ အခန်းကို 3D scan ဖတ်တာ၊ Night mode portrait မှာ focus မြန်တာ ဒါ့ကြောင့်။ (Face ID ကတော့ LiDAR မဟုတ်ဘူး — structured light လို့ခေါ်တဲ့ အစက်လေးတွေ ပစ်တဲ့ နည်းလမ်း သပ်သပ်)
Robot vacuum — အိမ်ထဲ လှည့်ပတ်တဲ့ robot ဖုန်စုပ်စက်တွေမှာ အပေါ်က လည်နေတဲ့ မျှော်စင်လေး တွေ့ဖူးလား။ အဲဒါ LiDAR — အခန်းမြေပုံ ဆွဲပြီး ပရိဘောဂကို မတိုက်အောင် သွားတာ
ကိုယ်တိုင်မောင်းတဲ့ ကား — Waymo လို ကားတွေရဲ့ ခေါင်မိုးပေါ်က လည်နေတဲ့ ဘူးလေး။ လမ်းပေါ်က ကား၊ လူ၊ ဆိုင်းဘုတ်တွေကို 3D မြေပုံနဲ့ မြင်တာ
မြေပုံနဲ့ ရှေးဟောင်းသုတေသန — လေယာဉ်ပေါ်က LiDAR နဲ့ သစ်တောအောက် ဖုံးနေတဲ့ ရှေးဟောင်း အဆောက်အဦးတွေ ရှာတာ

LiDAR နဲ့ ရိုးရိုး ကင်မရာ ဘာကွာလဲ။ ကင်မရာက “ပုံ” ပဲ ရိုက်တယ် — အကွာအဝေး မသိဘူး၊ အမှောင်ထဲ မမြင်ဘူး။ LiDAR က “အကွာအဝေး” ကို တိုက်ရိုက် တိုင်းတယ် — အရောင် မသိပေမယ့် ဘယ်အရာ ဘယ်လောက် ဝေးလဲ တိတိကျကျ သိတယ်။ ဒါကြောင့် နှစ်ခု တွဲသုံးကြတယ် — ကင်မရာက “ဒါ လူ” လို့ ပြောတယ်၊ LiDAR က “၅.၂ မီတာ ဝေးတယ်” လို့ ပြောတယ်။

စျေးကြီးလား။ အရင်က LiDAR တစ်လုံးကို ဒေါ်လာ သောင်းချီပေးရတယ် — ကိုယ်တိုင်မောင်းကား research အတွက်ပဲ သုံးနိုင်တယ်။ အခု solid-state LiDAR တွေ ထွက်လာတော့ ဒေါ်ရာ ရာဂဏန်းထိ ကျလာပြီ။ iPhone ထဲ ထည့်နိုင်တဲ့ အရွယ်အထိ သေးသွားပြီ။ နောက် ၅ နှစ်မှာ AR မျက်မှန်တိုင်းမှာ LiDAR ပါလာဖို့ မဝေးတော့ဘူး။

ကိုယ့် iPhone Pro / iPad Pro ရှိရင် စမ်းကြည့်လို့ ရတယ် — Measure app ဖွင့်ပြီး အခန်းကို scan ကြည့်ပါ။ လေဆာနဲ့ တိုင်းထားတဲ့ 3D ပုံစံ မျက်စိရှေ့ ပေါ်လာလိမ့်မယ်။ နည်းပညာဆိုတာ တကယ်တော့ ဒီလိုပဲ — လင်းနို့ လုပ်တတ်တာကို အလင်းနဲ့ ပြန်လုပ်ထားတာ။ 🙂