လွယ်လွယ်ပြောရရင် Backup ဆိုတာ ကိုယ့် file တွေ ပျောက်သွားရင် ပြန်ရအောင် ကြိုတင် ကူးထားတဲ့ မိတ္တူပါ။ ဒါပေမယ့် မိတ္တူတစ်ခုတည်း ကူးထားရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘူး။ ကျွမ်းကျင်သူတွေ သုံးတဲ့ 3-2-1 Rule ဆိုတာ ရှိတယ် — ဒီနေ့ အဲဒါကို ရှင်းပြမယ်။

သော့အပို ဥပမာနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။

ကိုယ်က အိမ်သော့ကို တစ်ချောင်းတည်း ကိုင်ထားတယ်ဆိုပါစို့။ ပျောက်သွားရင် အိမ်ထဲ ဝင်မရတော့ဘူး။ ဒါကြောင့် သော့အပို တစ်ချောင်း ဖောက်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအပိုကိုပါ အိမ်ထဲမှာပဲ ထားရင် အိမ်သော့ခတ် မိတဲ့အခါ အပိုကလည်း အထဲမှာ ပိတ်မိနေမယ်။ ဒါကြောင့် လူတွေက သော့အပိုကို အိမ်နီးချင်းဆီ၊ မိသားစုဝင်ဆီ တစ်နေရာရာ ခွဲထားတတ်တယ်။

Backup လည်း သဘောတရား အတူတူပဲ။ 3-2-1 Rule ဆိုတာ –

3 — file မိတ္တူ စုစုပေါင်း 3 ခု ရှိရမယ် (မူရင်း 1 + မိတ္တူ 2)
2 — သိမ်းတဲ့ နေရာ အမျိုးအစား 2 မျိုး သုံးရမယ် (ဥပမာ laptop ထဲ + external hard disk)
1 — မိတ္တူ 1 ခုက တခြားနေရာမှာ ရှိရမယ် (cloud ပေါ်၊ ဒါမှမဟုတ် တခြားအိမ်မှာ)

ဘာလို့ ဒီလောက် ရှုပ်ရတာလဲ? ဖြစ်နိုင်တဲ့ အပျက်တွေကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ Laptop ပျက်သွားရင် hard disk ထဲက မိတ္တူက ကယ်မယ်။ ဒါပေမယ့် အိမ်မှာ ခိုးဝင်ခံရပြီး laptop ရော hard disk ပါ ပါသွားရင် ဘယ်လိုလဲ? Cloud ပေါ်က မိတ္တူက ကယ်မယ်။ Ransomware ထိပြီး ကိုယ့် file တွေ အကုန် သော့ခတ်ခံရရင်? Network နဲ့ ချိတ်မထားတဲ့ external disk ထဲက မိတ္တူက ကယ်မယ်။ တစ်ခုတည်း ပျက်ရုံနဲ့ အကုန် မဆုံးရှုံးအောင် ခွဲထားတဲ့ သဘောပဲ။

ကိုယ်တိုင် စလုပ်ဖို့ ဆိုရင် ဒီလို စလို့ရတယ် –

မူရင်း — ကိုယ်နေ့တိုင်း သုံးတဲ့ laptop ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းထဲမှာပဲ ထား
မိတ္တူ 1 — external hard disk တစ်လုံး ဝယ်ပြီး တစ်ပတ်တစ်ခါ ကူးထား (သုံးပြီးရင် plug ဖြုတ်ထားပါ)
မိတ္တူ 2 — Google Drive, OneDrive လို cloud တစ်ခုခုပေါ် အရေးကြီးတဲ့ folder တွေ auto sync ထား

တစ်ခုတော့ သေချာ ပြောချင်တယ်။ Backup ရှိတယ် ဆိုပြီး တစ်ခါမှ ပြန်စမ်းမကြည့်ရင် အဲဒါ backup မဟုတ်သေးဘူး၊ မျှော်လင့်ချက်ပဲ။ တစ်လတစ်ခါ လောက်တော့ backup ထဲက file တစ်ခု ပြန်ဖွင့်ကြည့်ပါ။ Restore တကယ် အလုပ် လုပ်မလုပ် စမ်းကြည့်ပါ။ အရေးပေါ် လိုတဲ့အချိန်မှ ပျက်နေတာ သိရင် နောက်ကျသွားပြီ။

ပြီးတော့ ဖုန်းကိုလည်း မမေ့ပါနဲ့။ ဖုန်းထဲက ဓာတ်ပုံတွေက ပြန်ရိုက်လို့ မရတဲ့ အရာတွေ။ Google Photos ဒါမှမဟုတ် iCloud မှာ auto backup ဖွင့်ထားဖို့ ၅ မိနစ်ပဲ အချိန်ယူရပါတယ်။

File ပျောက်ဖူးတဲ့ လူတိုင်း သိတယ် — backup ဆိုတာ ပျောက်ပြီးမှ လုပ်လို့ မရဘူး။ ဒီနေ့ ၁၅ မိနစ်လောက် အချိန်ပေးပြီး စထားလိုက်ပါ။ နောင်တစ်ချိန် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကျေးဇူးတင်မိမှာပါ။ 🙂