လွယ်လွယ်ပြောရရင် 5G ဆိုတာ mobile network ရဲ့ ငါးဆက်မြောက် မျိုးဆက် — 4G ထက် သိသိသာသာ မြန်တာ၊ တုံ့ပြန်မှု မြန်တာ၊ ပြီးတော့ လူအများကြီး တစ်ပြိုင်နက် သုံးနေရင်တောင် မနှေးတာပါ။

လမ်းမကြီးနဲ့ ဥပမာ ပြောရအောင်။ 4G က လမ်း ၂ လမ်းရှိတဲ့ လမ်းမကြီးနဲ့ တူတယ် — ကား (data) တွေ သွားလို့ရတယ်၊ ဒါပေမယ့် ကားများလာရင် ပိတ်တယ်။ 5G ကျတော့ highway ၈ လမ်း ဖြစ်သွားသလိုပဲ။ ကားတွေ ပိုမြန်မြန် သွားလို့ရတယ်၊ ကားအစီးရေ အများကြီး တစ်ပြိုင်နက် သွားလည်း မပိတ်ဘူး။ အဲဒါ 5G ရဲ့ အဓိက ကွာခြားချက် သုံးခု — speed, latency, capacity ပဲ။

တစ်ခုချင်း ကြည့်ရအောင်။ Speed အရင်ပြောရရင် 4G မှာ download speed က 50-100 Mbps လောက် ရတယ်။ 5G မှာတော့ 300 Mbps ကနေ 1 Gbps ကျော်အထိ ရတယ်။ ရုပ်ရှင် 2GB လောက် ဒေါင်းမယ်ဆိုရင် 4G နဲ့ ၅ မိနစ်လောက် ကြာတာ 5G နဲ့ဆို စက္ကန့် ၂၀ လောက်ပဲ ကြာတယ်။

Latency ဆိုတာ တုံ့ပြန်မှု မြန်တာ။ ခလုတ်နှိပ်လိုက်တာ ဘယ်လောက်မြန်မြန် တုံ့ပြန်လဲ ဆိုတာမျိုး။ 4G မှာ 30-50ms လောက် ကြာတယ်။ 5G မှာတော့ 10ms အောက်၊ သီအိုရီအရ 1ms အထိ ရောက်တယ်။ Game ဆော့တဲ့သူတွေ ဒါကို တော်တော် ခံစားရမယ် — online game မှာ ping 50 ကနေ 10 ဖြစ်သွားရင် ခြားနားချက် သိသာတယ်။ အဝေးက ခွဲစိတ်တာ၊ ကားအလိုအလျောက် မောင်းတာလိုမျိုး latency နည်းမှ ရမယ့် နည်းပညာတွေအတွက် 5G က မရှိမဖြစ်။

Capacity ကတော့ လူအများကြီး စုနေတဲ့ နေရာမှာ သိသာတယ်။ Concert ပွဲ ဒါမှမဟုတ် ဘောလုံးကွင်းထဲ လူသောင်းချီ ဖုန်းသုံးနေရင် 4G က တော်တော် နှေးသွားတယ် — လမ်း ၂ လမ်းမှာ ကားသောင်းချီ ပိတ်သလိုပေါ့။ 5G ကျတော့ လမ်းပိုများတော့ လူများလည်း သုံးလို့ ရတယ်။

5G မှာ အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ရှိတယ်ဆိုတာ သိထားစေချင်တယ် — mmWave နဲ့ sub-6။ mmWave က အမြန်ဆုံး — 1 Gbps ကျော် ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အကွာအဝေးတိုတယ်၊ နံရံ ဒါမှမဟုတ် သစ်ပင်တောင် ဖြတ်ဖို့ ခက်တယ်။ မြို့ကြီးပြကြီးရဲ့ လူစည်တဲ့ နေရာလေးတွေမှာပဲ သုံးလို့ရတယ်။ sub-6 ကျတော့ သိပ်မမြန်ပေမယ့် အဝေးကြီး ရောက်တယ်၊ အဆောက်အဦးထဲ ဝင်တယ်။ မြန်မာပြည်မှာရော၊ ထိုင်းမှာရော အခု သုံးနေရတဲ့ 5G အများစုက sub-6 ပဲ။

ကိုယ့်ဖုန်းမှာ 5G ဖွင့်နည်းကတော့ လွယ်ပါတယ် —

iPhone: Settings → Cellular → Cellular Data Options → Voice & Data → 5G On (ဒါမှမဟုတ် 5G Auto)
Android: Settings → Network & Internet → SIM → Preferred network type → 5G
5G Auto mode ကို ကျွန်တော် recommend လုပ်တယ် — လိုအပ်မှ 5G သုံးပြီး ကျန်အချိန် 4G နဲ့ နေတာ

ဘာလို့လဲဆိုတော့ 5G က battery ပိုစားတယ်။ ဖုန်းက 5G signal ကို အမြဲ ရှာနေရတော့ အားကုန်မြန်တယ်။ 5G On အမြဲထားရင် တစ်နေ့တာ battery တော်တော် ပါးသွားတာ သတိထားမိမယ်။ 5G Auto ထားရင် လိုအပ်တဲ့ app (video call, download ကြီး) သုံးမှသာ 5G တက်တာ — battery သက်သာတယ်။

4G ကနေ 5G ပြောင်းတာ 3G ကနေ 4G ပြောင်းတုန်းကလောက် တော်လှန်ရေး မဟုတ်ဘူးလို့ တချို့က ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် လူအများကြီး သုံးတဲ့နေရာ၊ game ဆော့တာ၊ video ကြည့်တာတွေမှာတော့ ကွာခြားချက် တကယ် ရှိတယ်။ ကိုယ့်ဖုန်း 5G ရပြီး package လည်း 5G ပါရင် ဖွင့်ထားကြည့်ပါ — speed test တစ်ခုလုပ်၊ ပြီးရင် battery နဲ့ ချိန်ကြည့်ပေါ့။ 🙂