လွယ်လွယ်ပြောရရင် IP address ဆိုတာ internet ချိတ်ထားတဲ့ device တိုင်းရဲ့ လိပ်စာနံပါတ်။ ဖုန်းနံပါတ်လို — ဖုန်းခေါ်ချင်ရင် နံပါတ် သိရသလိုပဲ data ပို့ချင်ရင် IP address သိရတယ်။ IPv4 နဲ့ IPv6 ဆိုတာက ဒီလိပ်စာနံပါတ်ကို ရေးတဲ့ ပုံစံနှစ်မျိုး — အဟောင်းနဲ့ အသစ်။
ဘာလို့ အသစ် လိုလာလဲဆိုတော့ နံပါတ် ကုန်သွားလို့ပဲ။ ဖုန်းနံပါတ်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရအောင်။ ဖုန်းနံပါတ်က ဂဏန်း ၁၀ လုံးပဲ ရှိတယ် (09xxxxxxxx) — လူဦးရေ များလာရင် နံပါတ်အသစ် ထုတ်ဖို့ နေရာ မလောက်တော့ဘူး။ IPv4 လည်း ဒီလိုပဲ။ သူက ၃၂ bit သုံးတယ် — ဆိုလိုတာက လိပ်စာပေါင်း ၄.၃ ဘီလီယံလောက်ပဲ ထုတ်လို့ရတယ်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွေတုန်းက “ဘီလီယံနဲ့ချီ လောက်ပါပြီ” လို့ ထင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် စမတ်ဖုန်း၊ smart TV၊ IoT ပစ္စည်းတွေ ပေါ်လာတော့ ၂၀၁၁ မှာပဲ IPv4 လိပ်စာတွေ တရားဝင် ကုန်သွားပြီ။
ဒါဆို အခု internet က ဘယ်လိုလည်ပတ်နေလဲ။ ယာယီနည်းတွေ သုံးနေတာ။ အဓိကနည်းက NAT — အိမ်တစ်အိမ်မှာ လူ ၅ ယောက် နေပေမယ့် စာတိုက်လိပ်စာ တစ်ခုတည်း သုံးသလိုမျိုး။ Router တစ်ခုက public IP တစ်ခုတည်း ယူထားပြီး အိမ်ထဲက ဖုန်း၊ လက်တော့၊ TV အားလုံးကို private IP တွေ ခွဲပေးတယ်။ အလုပ်ဖြစ်ပေမယ့် အကောင်းဆုံး ဖြေရှင်းနည်းတော့ မဟုတ်ဘူး — game ဆော့တဲ့အခါ NAT type ပြဿနာ၊ server ဖွင့်ချင်တဲ့အခါ port forwarding ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ဒီကနေ လာတာ။
အမြဲတမ်းဖြေရှင်းနည်းက IPv6။ သူက ၁၂၈ bit သုံးတယ် — လိပ်စာပေါင်း 340 undecillion (၃၄ နောက် သုည ၃၆ လုံး!) ထုတ်လို့ရတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်က သဲတစ်ပွင့်ချင်းစီကို လိပ်စာပေးတောင် လောက်တယ်လို့ ပြောကြတယ်။ ရေးပုံက ဒီလိုမျိုး —
2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334
IPv4 ရဲ့ 192.168.1.1 လို ဂဏန်းလေးစုထက် ရှည်ပေမယ့် စိတ်မပူပါနဲ့ — သာမန်အသုံးပြုသူအနေနဲ့ ဒါကို အလွတ်မှတ်စရာ မလိုဘူး။ DNS (minsithu.org လို နာမည်) က နောက်ကွယ်မှာ ဖြေရှင်းပေးတယ်။
ဒါဆို ကိုယ်ဘာလုပ်ရမလဲ။ တကယ်တော့ ဘာမှ အထူးလုပ်စရာ မလိုဘူး —
ဖုန်း/ကွန်ပျူတာ/Router အသစ်တော်တော်များများက IPv6 ကို အလိုလို ထောက်ပံ့ပြီးသား
ကိုယ့် connection က IPv6 ရမရ test-ipv6.com မှာ စစ်ကြည့်လို့ရတယ်
Website လုပ်တဲ့သူဆို hosting က IPv6 ထောက်ပံ့မထောက်ပံ့ စစ်သင့်တယ်
အနာဂတ်မှာ IoT ပစ္စည်း (smart home) များလာရင် IPv6 က ပိုအရေးပါလာမယ်
ကျွန်တော် ဒီအကြောင်းကို ကြိုက်တဲ့ အချက်က သူ့ရဲ့ သင်ခန်းစာပဲ။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်က အင်ဂျင်နီယာတွေ “၄.၃ ဘီလီယံ လောက်ပါပြီ” လို့ ထင်ခဲ့တယ် — လူသားတွေ အနာဂတ်ကို ခန့်မှန်းတာ ဘယ်လောက် လွဲနိုင်လဲဆိုတဲ့ သက်သေပဲ။ အခု IPv6 က “ဘယ်တော့မှ မကုန်ဘူး” လို့ ပြောနေပေမယ့်… သမိုင်း ထပ်ဖြစ်မလား စောင့်ကြည့်ရအောင်။ 🙂
===
