လွယ်လွယ်ပြောရရင် Man-in-the-Middle (MITM) Attack ဆိုတာ ကိုယ်နဲ့ website/server ကြားမှာ ခိုးနားထောင်တဲ့သူ ဝင်ထိုင်နေတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုပါ။ ကိုယ် website ကို ပို့တဲ့ စကားအားလုံးကို အလယ်က လူက ဖတ်တယ်၊ တစ်ခါတစ်လေ ပြင်ပြီးမှ ဆက်ပို့တယ်။ ကိုယ်လည်း မသိ၊ website လည်း မသိ။

အတန်းထဲမှာ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် စာတိုပေးပို့နေတာကို တတိယတစ်ယောက် ခိုးဖတ်နေသလိုပဲ စဉ်းစားကြည့်ပါ။

ကျွန်တော် ကျောင်းသားတုန်းက အတန်းထဲမှာ စာရွက်လေး ခေါက်ပြီး သူငယ်ချင်းကို ပေးဖူးတယ်။ အဲဒီစာရွက်က ခုံတန်းအလယ်က တစ်ယောက်ဆီ ဖြတ်သွားရတယ်။ တစ်နေ့ကျတော့ အဲဒီလူက စာရွက်ကို ဖွင့်ဖတ်ပြီး “ဟေ့၊ မင်းတို့ ဘာရေးထားတာလဲ” လို့ ရယ်ရယ်မောမော ပြန်မေးတယ်။ ရှက်စရာကောင်းပေမယ့် သင်ခန်းစာရတယ် — အလယ်မှာ ဖြတ်သန်းရတဲ့ စာဟာ လုံခြုံတာ မဟုတ်ဘူး။ MITM လည်း ဒီလိုပဲ။ ကိုယ့်ဖုန်းကနေ server ဆီ သွားတဲ့ data ဟာ အလယ်မှာ ဖြတ်သန်းရတဲ့ “စာရွက်လေး” ပဲ။

အန္တရာယ်အကြီးဆုံးနေရာက အခမဲ့ public Wi-Fi တွေပါ။ ကော်ဖီဆိုင်၊ လေဆိပ်၊ shopping mall တို့မှာ “Free_WiFi” ဆိုပြီး ချိတ်လိုက်တာနဲ့ —

Fake hotspot (Evil Twin) — တိုက်ခိုက်သူက “CoffeeShop_Free” ဆိုတဲ့ Wi-Fi အတု လွှင့်ထားတယ်။ ကိုယ် ချိတ်မိတာနဲ့ data အားလုံး သူ့စက်ကို ဖြတ်သွားတယ်
Packet sniffing — တူညီတဲ့ Wi-Fi ပေါ်က တခြားသူရဲ့ data ကို ခိုးဖမ်းတာ။ Wireshark လို tool နဲ့ လုပ်လို့ ရတယ်
DNS spoofing — ကိုယ် “bank.com” လို့ ရိုက်ပေမယ့် အတု website ဆီ ပို့ခံရတာ

ဒါပေမယ့် ကာကွယ်ရေးလည်း ရှိတယ်။ အဓိက လက်နက်က HTTPS ပါ —

HTTPS ဆိုတာ စာရွက်ကို စာအိတ်ထဲ ထည့်ပြီး ဖယောင်းနဲ့ ပိတ်လိုက်သလိုပဲ။ အလယ်ကလူ စာအိတ်ကို ကိုင်လို့ ရပေမယ့် ဖွင့်ဖတ်လို့ မရဘူး။ Browser ရဲ့ address bar မှာ သော့ပုံလေး ပါပြီး https:// လို့ ရေးထားရင် data က encrypted ဖြစ်နေပြီ — MITM လုပ်တဲ့သူတောင် ဖတ်လို့ မရဘူး။ ဒါကြောင့် password ရိုက်မယ့် website တိုင်းမှာ သော့ပုံလေး ပါမပါ အရင် စစ်ပါ။

ကိုယ့်ကို ကာကွယ်ဖို့ ဒါတွေ လုပ်ပါ —

အခမဲ့ Wi-Fi မှာ bank account, email password လို အရေးကြီးတာ မဝင်နဲ့ — တကယ် လိုအပ်ရင် ဖုန်း data ပဲ သုံးပါ
website တိုင်းမှာ https:// နဲ့ သော့ပုံ ပါမပါ စစ်ပါ။ “Not Secure” လို့ ပြရင် password မရိုက်ပါနဲ့
VPN သုံးပါ — data အားလုံးကို encrypted tunnel ထဲ ထည့်ပို့တာ။ အခမဲ့ Wi-Fi သုံးရင် VPN ဖွင့်ထားတာ အကောင်းဆုံးပါ
ဖုန်းရဲ့ “auto-join Wi-Fi” ကို ပိတ်ထားပါ — မသိတဲ့ network ကို အလိုလို ချိတ်မိတာ အန္တရာယ်များတယ်
Wi-Fi နာမည် အတိအကျ မေးပါ။ ကော်ဖီဆိုင်ဝန်ထမ်းကို “ခင်ဗျားတို့ Wi-Fi နာမည် ဘာလဲ” လို့ မေးတာ ရှက်စရာ မဟုတ်ဘူး

သတိထားရမယ့် လက္ခဏာတွေ —

Browser က “certificate error” လို့ သတိပေးရင် အဲဒီ website ကို ဆက်မဝင်နဲ့ — MITM လုပ်နေတဲ့ လက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်တယ်
Wi-Fi ချိတ်ပြီးချင်း login page ပေါ်လာရင် (captive portal) အဲဒီမှာပဲ password ရိုက်ပါ၊ တခြား website မဖွင့်ပါနဲ့

ကျွန်တော် တစ်ခါ လေဆိပ်မှာ အခမဲ့ Wi-Fi ချိတ်ပြီး email စစ်မိတယ်။ နောက်မှ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က “အဲဒီ network နာမည် ငါတို့ လွှင့်ထားတာ မဟုတ်ဘူး” လို့ ပြောမှ ကျောချမ်းသွားတယ်။ ကံကောင်းလို့ ဘာမှ မဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အဲဒီနေ့ကစပြီး အခမဲ့ Wi-Fi ဆို VPN မပါဘဲ မသုံးတော့ဘူး။ အလကားရတဲ့ Wi-Fi မှာ အလကား မဟုတ်တဲ့ ဈေးနှုန်း ရှိနေတတ်တယ်။ 🙂