လွယ်လွယ်ပြောရင် Honeypot ဆိုတာ hacker တွေ တိုက်ခိုက်မိအောင် တမင် ချန်ထားတဲ့ “အတု” ကွန်ပျူတာ စနစ် ပါ။ တကယ့် data မရှိ၊ တကယ့် user မရှိ — ရှိတာက ထောင်ချောက်တစ်ခုတည်း။ Hacker ဝင်လာတာနဲ့ သူ ဘာလုပ်လဲ၊ ဘယ်ကနေ လာလဲ၊ ဘယ်နည်းလမ်းတွေ သုံးလဲ ဆိုတာ အကုန် မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။
ကြွက်ထောင်ချောက်နဲ့ ဥပမာပေးရအောင်။ အိမ်မှာ ကြွက် ရှိတယ် ဆိုပါစို့။ ကြွက်ကို လိုက်ဖမ်းဖို့ အိမ်အနှံ့ လိုက်ရှာနေမယ့်အစား ထောင်ချောက်တစ်ခုမှာ ဒိန်ခဲထည့်ပြီး ချန်ထားတယ်။ ကြွက်က ဒိန်ခဲနံ့ရပြီး ကိုယ့်ဟာကိုယ် လာမိတယ် — တစ်ချက်တည်း မိတယ်။ Honeypot လည်း အဲဒီအတိုင်းပဲ။ Internet ပေါ်မှာ hacker တွေကို လိုက်ရှာနေမယ့်အစား “တိုက်ခိုက်လို့ လွယ်တဲ့ server” တစ်လုံးကို တမင် ချပြထားတယ်။ Hacker က ကိုယ့်ဟာကိုယ် လာတိုက်တယ်၊ ပြီးတော့ မိတယ်။
လက်တွေ့မှာ honeypot က ဘယ်လိုပုံစံလဲ ကြည့်ရအောင်။ အသုံးအများဆုံး နည်းက “fake SSH server” — Cowrie လို့ ခေါ်တဲ့ open-source tool တစ်ခု ရှိတယ်။ ဒါကို run ထားလိုက်ရင် hacker က “admin / password123” လို password တွေ လိုက်စမ်းပြီး login ဝင်လာတယ်။ ဝင်လာပြီးတာနဲ့ သူ့ကို အတု terminal တစ်ခု ပြပေးတယ် — ls ရိုက်ရင် file အတုတွေ ပေါ်လာတယ်၊ cat /etc/passwd ဖတ်ရင် အချက်အလက်အတုတွေ ထွက်လာတယ်။ Hacker က တကယ့် server ထဲ ရောက်ပြီလို့ ထင်ပြီး သူ့ရဲ့ tool တွေ၊ သူ့ရဲ့ နည်းလမ်းတွေ အကုန် ထုတ်သုံးတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ defender က သူ ရိုက်တဲ့ command တစ်လုံးချင်းစီကို မှတ်တမ်းတင်နေတယ်။
Honeypot မှာ အဓိက အမျိုးအစား နှစ်ခု ရှိတယ် —
Low-interaction honeypot — အပေါ်ယံ အတုလေး။ Login page အတု၊ port အဖွင့်အတု လောက်ပဲ။ တည်ဆောက်ရလွယ်၊ စောင့်ကြည့်ရ လွယ်။ ဥပမာ တံခါးအတု တစ်ခုမှာ ဒိန်ခဲတစ်တုံး ကပ်ထားသလို
High-interaction honeypot — အစစ်နီးပါး အတု။ Operating system အပြည့်၊ service အစုံနဲ့။ Hacker ကို အကြာကြီး လေ့လာလို့ ရတယ်၊ ဒါပေမယ့် တည်ဆောက်ရ ခက်တယ်၊ hacker က ဒါကို ခုန်ထွက်ပြီး တကယ့် network ကို တိုက်ခိုက်မှာ စိုးရိမ်ရတယ်
Honeypot အများကြီးကို တစ်နေရာတည်း စုထားတာကို “honeynet” လို့ ခေါ်တယ် — ထောင်ချောက်ကွန်ရက်တစ်ခုလုံး။
ဒါတွေကို ဘာလို့ လုပ်ကြတာလဲ —
စောင့်ကြည့်သတိပေးချက်။ ကိုယ့် network ထဲက တစ်ယောက်ယောက် honeypot ကို ထိမိပြီ ဆိုတာ သိတာနဲ့ “တိုက်ခိုက်မှု တစ်ခုခု ဖြစ်နေပြီ” လို့ ချက်ချင်း သိတယ်။ တကယ့် server မထိခင် ကြိုသိရတာ
Hacker ရဲ့ နည်းလမ်းအသစ်တွေကို လေ့လာလို့ ရတယ်။ ဒီနှစ် ဘယ် password တွေ အစမ်းများလဲ၊ ဘယ် vulnerability ကို အတိုက်များလဲ ဆိုတဲ့ data က security community အတွက် အဖိုးတန်တယ်
Hacker ရဲ့ အချိန်ကို ဖြုန်းတီးစေတယ်။ အတု server ထဲမှာ နာရီပေါင်းများစွာ အလုပ်ရှုပ်နေတဲ့ အချိန်မှာ တကယ့် target တွေ ဘေးကင်းတယ်
သတိထားရမယ့် အချက် တစ်ခု ရှိတယ်။ Crypto လောကမှာ “honeypot” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို တခြား အဓိပ္ပာယ်နဲ့ သုံးတယ် — ဝယ်လို့ ရပေမယ့် ပြန်ရောင်းလို့ မရတဲ့ လိမ်ညာ token ကို honeypot လို့ ခေါ်တယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအကြောင်း ပြောနေတုန်း “honeypot” ကြားရင် ဒါက security ထောင်ချောက် မဟုတ်ဘူး၊ လိမ်ညာမှု ဖြစ်နိုင်တယ် — လုံးဝ မဝယ်နဲ့။ စကားလုံးတစ်လုံးတည်း၊ အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုး၊ သတိထားပါ။
နောက်ပြီး honeypot ဆိုတာ ခံစစ်သက်သက် (defensive) အတွက်ပဲ — hacker ကို ပြန်တိုက်ခိုက်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။ ထောင်ချောက်မှာ မိတဲ့ ကြွက်ကို လေ့လာတယ်၊ ပြီးရင် စနစ်ကို ပိုလုံခြုံအောင် ပြင်တယ်။ ဒါပါပဲ။ ကိုယ့် အိမ်တံခါးကို သော့ခတ်ဖို့ သူခိုးဘယ်လို ဝင်တတ်လဲ သိဖို့ လိုသလိုပေါ့။ 🙂
