လွယ်လွယ်ပြောရရင် Port Scan ဆိုတာ ကွန်ပျူတာ ဒါမှမဟုတ် Server တစ်လုံးမှာ ဘယ် “တံခါး” တွေ ဖွင့်ထားလဲဆိုတာ လိုက်စမ်းတဲ့နည်းပါ။ ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးမှာ တံခါး ၆၅,၅၃၅ ပေါက် ရှိပါတယ်။ အဲဒီတံခါးတွေကို Port လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Port တစ်ခုချင်းစီက သီးသန့် ဝန်ဆောင်မှု တစ်ခုခုအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော် ဒါကို အိမ်တစ်လုံးနဲ့ ဥပမာပေးချင်တယ်။ အိမ်တစ်လုံးမှာ တံခါးတွေ၊ ပြတင်းပေါက်တွေ အများကြီး ရှိတယ် ဆိုပါစို့။ ရှေ့တံခါးက ဧည့်သည်ဝင်ဖို့၊ နောက်တံခါးက ဥယျာဉ်ထွက်ဖို့၊ အောက်ထပ်ပြတင်းပေါက်က လေဝင်ဖို့။ သူခိုးတစ်ယောက်က အိမ်ကို ခိုးချင်ရင် ပထမဆုံး လုပ်တာက တံခါးတွေ၊ ပြတင်းပေါက်တွေကို တစ်ပေါက်ချင်း လိုက်ဆွဲစမ်းကြည့်တာပါ။ ဘယ်ဟာ ဖွင့်ထားလဲ၊ ဘယ်ဟာ သော့ခတ်ထားလဲဆိုတာ သိအောင်။ Hacker တွေလည်း ကွန်ပျူတာကို တိုက်ခိုက်ဖို့ အရင်ဆုံး Port Scan လုပ်ပြီး ဘယ် Port တွေ ဖွင့်ထားလဲဆိုတာ ရှာပါတယ်။

Port ဆိုတာ ဘာလဲ?

ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးထဲမှာ Program အများကြီး တစ်ပြိုင်နက် Internet သုံးနေပါတယ်။ Browser က Website ဖွင့်နေတယ်၊ Email App က Mail စစ်နေတယ်၊ Game က Server နဲ့ ချိတ်နေတယ်။ Internet ကနေ ရောက်လာတဲ့ Data က ဘယ် Program ဆီ သွားရမလဲဆိုတာ Port နံပါတ်က ဆုံးဖြတ်ပေးပါတယ်။

နာမည်ကြီး Port တွေကို ကြည့်ရအောင်။

Port 80 — Website (HTTP) အတွက်။ Browser က Website ဖွင့်တိုင်း ဒီ Port ကို သုံးပါတယ်။
Port 443 — လုံခြုံတဲ့ Website (HTTPS) အတွက်။
Port 22 — SSH၊ Server ကို အဝေးကနေ ထိန်းချုပ်ဖို့။
Port 25 — Email ပို့ဖို့ (SMTP)။
Port 3306 — MySQL Database အတွက်။
Port 3389 — Windows Remote Desktop အတွက်။

Port နံပါတ် ၀ ကနေ ၁၀၂၃ အထိက စံသတ်မှတ်ထားတဲ့ နာမည်ကြီး Port တွေ ဖြစ်ပြီး ၁၀၂၄ ကနေ ၆၅၅၃၅ အထိက Program တွေ အလိုလို သုံးတဲ့ Port တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

Port Scan ကို ဘယ်လို လုပ်တာလဲ?

Port Scan လုပ်တဲ့ အရိုးရှင်းဆုံးနည်းက ကွန်ပျူတာကို Port တစ်ခုချင်းစီကို “မင်္ဂလာပါ၊ ဖွင့်ထားလား” လို့ မေးကြည့်တာပါ။ ဖွင့်ထားရင် “ဟုတ်ကဲ့၊ ဖွင့်ထားပါတယ်” လို့ ပြန်ဖြေတယ်။ ပိတ်ထားရင် ဘာမှ ပြန်မဖြေဘူး၊ ဒါမှမဟုတ် “ပိတ်ထားတယ်” လို့ ပြန်ဖြေပါတယ်။

အသုံးများတဲ့ Scan နည်းလမ်းတွေ ရှိပါတယ်။

TCP Connect Scan — Port တစ်ခုချင်းစီကို အပြည့်အဝ ချိတ်ဆက်ကြည့်တာ။ ရိုးရှင်းပေမယ့် Log ထဲမှာ သိသာပါတယ်။
SYN Scan — ချိတ်ဆက်မှု အပြည့်အဝ မလုပ်ဘဲ “ချိတ်ရမလား” လို့ပဲ မေးကြည့်တာ။ ပိုမြန်ပြီး ပိုတိတ်ဆိတ်ပါတယ်။ Hacker တွေ အကြိုက်ဆုံး နည်းပါ။
UDP Scan — UDP Port တွေကို စစ်တာ။ DNS (Port 53) လို ဝန်ဆောင်မှုတွေက UDP သုံးပါတယ်။

Port Scan လုပ်ဖို့ အသုံးအများဆုံး Tool က Nmap ပါ။ Security သမားတိုင်းလိုလို သိတဲ့၊ Free ဖြစ်တဲ့ Tool ပါ။ nmap scanme.nmap.org လို့ ရိုက်လိုက်ရင် ဖွင့်ထားတဲ့ Port တွေ တစ်ခါတည်း ပေါ်လာပါတယ်။

Hacker က ဖွင့်ထားတဲ့ Port ကို တွေ့ရင် ဘာလုပ်တာလဲ?

Port တစ်ပေါက် ဖွင့်ထားတာကို တွေ့ရင် Hacker က နောက်တစ်ဆင့် စတင်ပါတယ်။ အရင်ဆုံး အဲဒီ Port နောက်မှာ ဘယ် Software ရှိနေလဲဆိုတာ စစ်ပါတယ်။ ဥပမာ Port 80 ဖွင့်ထားရင် Website Server က Apache လား၊ Nginx လား၊ Version ဘယ်လောက်လဲဆိုတာ ရှာပါတယ်။ ပြီးရင် အဲဒီ Software Version မှာ သိထားတဲ့ အားနည်းချက် ရှိလား ရှာပါတယ်။ အားနည်းချက် တွေ့ရင် အဲဒီကတစ်ဆင့် ဝင်ပါတယ်။

ဥပမာ Port 3389 (Remote Desktop) ဖွင့်ထားတဲ့ Server ကို Hacker တွေ အရမ်းကြိုက်ပါတယ်။ Password အားနည်းရင် Brute Force နဲ့ ဝင်ပြီး Ransomware တင်လိုက်တာမျိုး လုပ်တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် Remote Desktop ကို Internet ပေါ် တိုက်ရိုက်ဖွင့်ထားတာက အရမ်းအန္တရာယ်များပါတယ်။

ကိုယ်က ဘယ်လို ကာကွယ်ရမလဲ?

မသုံးတဲ့ Port တွေကို ပိတ်ထားပါ။ Server မှာ ဖွင့်ထားတဲ့ Port တိုင်းက တိုက်ခိုက်ခံရနိုင်တဲ့ မျက်နှာစာတစ်ခုပါ။
Firewall ကို ဖွင့်ထားပါ။ Windows Firewall နဲ့ Linux ရဲ့ UFW က မလိုအပ်တဲ့ Port တွေကို အလိုလို ပိတ်ပေးပါတယ်။
SSH လို Port တွေကို မူရင်း နံပါတ်ကနေ ပြောင်းထားပါ။ Port 22 အစား 2222 လို သုံးရင် အလိုလို လိုက်စမ်းတဲ့ Bot တွေ လျော့သွားပါတယ်။ ဒါက လုံခြုံရေး အပြည့်အဝ မဟုတ်ပေမယ့် အထောက်အကူ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ့် Server ကို ကိုယ်တိုင် Port Scan လုပ်ကြည့်ပါ။ Nmap နဲ့ ကိုယ့် IP ကို စစ်ကြည့်ပြီး မမျှော်လင့်ဘဲ ဖွင့်နေတဲ့ Port ရှိလား ရှာပါ။
Software တွေကို Update လုပ်ထားပါ။ ဖွင့်ထားတဲ့ Port နောက်က Software မှာ အားနည်းချက် မရှိအောင် အမြဲ Update လုပ်ပါ။

မှတ်ထားရမှာက Port Scan လုပ်တာကိုက တရားမဝင်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့် Server ကို ကိုယ်စစ်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် ခွင့်ပြုချက်ရထားတဲ့ System ကို စစ်တာက လုံခြုံရေး စစ်ဆေးမှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းပါ။ ဒါပေမယ့် သူများ ကွန်ပျူတာကို ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ Port Scan လုပ်တာက ဥပဒေနဲ့ ငြိနိုင်ပါတယ်။ စူးစမ်းချင်ရင် scanme.nmap.org လို စစ်ဖို့ ခွင့်ပြုထားတဲ့ Server တွေကိုပဲ စမ်းကြည့်ပါ။

—

Avatar photo
Min SiThu
@itsmeminsithu

Software Engineer & Tech Content Creator

View all posts